De Gedragscoach
..over gedrag en gedragsverandering
Lex Tabak, MSc.
De Gedragscoach
Dit is mijn blog over gedrag en gedragsverandering. Hieronder kun je zoeken op onderwerpen, of zelf een zoekwoord in geven.
Onderwerpen
Volg mij op social media
Inschrijven nieuwsbrief
Laatste artikelen
Waar komt angst vandaan en wat kun je eraan doen?
Waarom is het leven zwaar?
Wat is goed werkgeverschap?
Wat is feedback geven en wanneer werkt het positief en negatief?
Feedback geven. We praten er vrij eenvoudig over, maar het is in de praktijk toch heel wat lastiger dan het lijkt. Wat is feedback geven en wanneer werkt het positief en negatief? In dit artikel gaan we in op de werking van feedback. Wat is feedback geven? Feedback geven is via taal iets opmerken bij een ander in de hoop dat deze dit serieus neemt en er iets mee doet. Het doel van feedback geven zou moeten zijn dat je de ander probeert te wijzen op iets dat die ander misschien niet ziet, of anders ervaart. Feedback geven is daarmee een proces waarbij je de ander verstoord in zijn opvattingen en/of beleving. Het lastige bij feedback geven is dat je beperkte invloed hebt op hoe de ander jouw feedback beleefd. Daarmee is goede feedback geven niet eenvoudig. Lees ook: De mens zet zijn eigen beleving centraal. Welke gevolgen heeft dat? Waarom is feedback krijgen niet eenvoudig? Het woord ‘feedback’ klinkt constructief, maar wordt lang niet door iedereen zo beleefd. Zoals gezegd ben je met feedback iets heel wezenlijks aan het doen, namelijk het verstoren van de ander in zijn bestaande patroon. Die patronen in gedrag zijn soms jaren, of decennia oud. Alhoewel jij dus misschien iets ziet bij de ander dat naar jouw mening anders zou moeten of kunnen, is de ander zich mogelijk van geen kwaad bewust. Feedback krijgen is niet eenvoudig, omdat je te horen krijgt dat de manier waarop je naar de wereld keek, voor een klein beetje toch anders blijkt te zijn. In de sociale psychologie wordt het verstoren van bestaande opvattingen ‘cognitieve dissonantie’ genoemd. Dit betekent vrij letterlijk een verstoring van je cognitie. Je dacht te weten hoe de wereld in elkaar zat, maar nu is er iemand in je omgeving die die beelden veranderd. Je kunt je misschien vanuit dit perspectief voorstellen waarom verzet dan een heel logische reflex is. Lees ook: Ieder gedrag is logisch. Voor degene die het gedrag laat zien. Waarom is feedback geven belangrijk? Als feedback ontvangen zo lastig is voor de ander en je bij voorbaat je al schrap moet zetten voor verzet, waarom geven we dan feedback? Feedback geven is belangrijk, omdát de ander in zijn eigen patroon gevangen zit. Je ziet als mens alleen wat je ziet. Je ziet niet wat je niet ziet. Of, populair gezegd, je kunt jezelf niet aan je eigen haren uit het moeras trekken. Neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat we onszelf tijdens onze jonge jaren programmeren om alleen dat te zien dat we al herkennen. Kortom, we zijn er gek op om bij onze bestaande denkbeelden te blijven en daarop door te redeneren. Feedback is dus belangrijk om te krijgen, omdat we onszelf geen feedback kunnen geven. Dit maakt feedback een lastige aangelegenheid. De ander heeft alle reden om in verzet te komen en jij hebt de opdracht om toch te verstoren als je dingen graag ziet veranderen. Lees ook: Wie ik ben geworden? Ik ben wat ik om mij heen dénk te zien Wanneer wordt feedback positief en wanneer negatief? Of de ander feedback als positief of negatief ervaart, hangt van de ander af. Het beeld is vaak dat je met ‘de juiste regels voor feedback’ altijd goed wegkomt, maar dat is niet het geval. Als ik een heel leven lang ben gekleineerd tijdens mijn jeugd, gepest op school en een laag zelfbeeld heb, dan komt feedback vrijwel altijd negatief binnen. Op het moment dat ik zelfverzekerd ben, kritiek zie als een mogelijkheid om te leren en er niet direct emotionele lading aan toeken, is feedback prima te incasseren. Ik hanteer als gedragscoach geen standaard regels voor feedback, omdat ik weet dat de beleving aan de andere kant altijd bepalend is. Wat ik wel weet is dat ik dus voorzichtig moet navigeren bij het geven van feedback. Wat kan de ander aan? Voorbeeld van goede feedback Goede feedback is feedback die in haar logica te begrijpen valt. Door de ander. In de feedback trainingen die ik geef, probeer ik bij het geven van feedback te oefenen met de logica van gedrag. De ander – die ik feedback wil geven – vertoont altijd logisch gedrag. Ook als ik het gedrag niet logisch of passend vind. Ik wil dus eerst achterhalen waarom de ander doet wat hij doet, voordat ik daar overheen kom met mijn beeld over wat zou moeten zijn. Anders kom ik niet tot een gedragsverandering. Mijn mening is niet zo heel relevant als de ander zich ervoor afsluit. Ik kom dan niet binnen. Op het moment dat ik aansluit bij het gedrag van de ander, heb ik de aandacht van de ander. Want ik toon interesse. Goede feedback heeft dus nodig dat je eerst begrijpt waarom de ander het huidige gedrag vertoond. Daarna kan ik proberen om op het eigen beeld ernaast te leggen. Voorbeeld van slechte feedback Bij slechte feedback geef je je eigen mening, zonder dat je je verdiept in de beweegredenen van de ander. ‘Goh, ik zie dat jij de lijst niet volledig invult. Ik vind het van belang dat we met volledig ingevulde lijsten werken. Wat heb jij nodig om de lijst goed in te vullen?’ is geen goede vorm van feedback. Waarom de ander de lijst niet volledig invult blijft namelijk onbesproken. Misschien is de reden waarom de ander iets niet doet wel heel logisch. Zonder vragen te stellen over het huidige gedrag kom je daar echter nooit achter. Waardoor de kans aanzienlijk is dat je kritisch overkomt. Behoefte aan een feedback training die werkt? Neem contact op >>
Voorkom relatietherapie met deze checklist voor jouw relatie
Wil jij een goede relatie opbouwen? Als je elkaar vier vragen stelt en deze oprecht beantwoordt, dan ben je klaar voor de toekomst en kun je komen tot een gedragsverandering. Voorkom relatietherapie met deze eenvoudige checklist voor jouw relatie. In dit artikel van de gedragscoach, vier pijlers waar iedere goede relatie op is gebaseerd. Wat is een goede relatie? Een goede relatie tussen twee mensen, is een relatie waarbij beide personen hun behoeftes voldoende vervuld zien. Maar welke behoeftes kunnen mensen hebben? Dit lijken talloze behoeftes, maar in de kern valt dit reuze mee. Als we de gedragswetenschap erbij pakken, dan zijn er maar vier redenen waarom mensen zich gedragen zoals ze doen. De behoefte van de mens valt dus uiteindelijk uiteen in slechts vier behoeftes. In de kern is er altijd één van de vier redenen voor gedrag aanwezig. Ken je die vier redenen, dan heb je ook de basis voor een goede relatie te pakken. Wat zijn de vier behoeftes van de mens? Lees ook: Waar komt gedrag vandaan? Begin bij de 4 redenen voor gedrag Wat maakt een goede relatie? Nu we weten wat de vier behoeftes zijn van de mens, kunnen we daaruit afleiden wat een goede relatie is. Een goede relatie is een relatie waarin beide personen voldoende aandacht ervaren van elkaar. Het is een samenwerking waarin er geen onderwerpen onbespreekbaar zijn en uit de weg gegaan worden. De doelen die je met elkaar hebt zijn op elkaar afgestemd en beide personen steunen deze doelen ook daadwerkelijk. De fysieke behoeften van beide personen worden op een goede wijze vervuld. In een liefdesrelatie gaat dit over intimiteit. Voorkom relatietherapie met deze eenvoudige vragen. Aandacht, vermijden, concrete doelen en lichamelijke behoeftes zijn dé vier elementen die goed moeten zitten in een relatie. Deze elementen komen voort uit de redenen voor gedrag. Wat is relatietherapie? Relatietherapie is niets meer dan een verkenning van hoe twee mensen samenwerken. Als je goed oplet, dan komt de samenwerking altijd neer op een combinatie van de vier elementen die ik hierboven benoemde. Als gedragscoach weet ik uit ervaring dat het niet eenvoudig is om deze vier onderwerpen echt op tafel te krijgen, maar ik geloof wel dat als je binnen een relatie bereid bent om het gesprek aan te gaan op deze onderwerpen er een kans is dat je er zelf uit komt.
Hoe slechte emotionele ontwikkeling de bedrijfscultuur beïnvloed
Een interessant artikel in het FD stelt dat emotionele intelligentie onder medewerkers leidt tot een gezonde bedrijfscultuur. Als medewerkers en de leiding vaardig zijn met emoties, voorkomt dit een cultuurprobleem. In dit artikel gaan we praktijk in op hoe slechte emotionele ontwikkeling de bedrijfscultuur beïnvloed. Voorbeeld van een cultuurprobleem Jan is gepassioneerd in zijn werk als horeca ondernemer en wil graag het beste voor zijn klanten. Het team van medewerkers dat hij aanstuurt laat echter onvoldoende samenwerking zien. Men is onvoldoende op elkaar ingespeeld. Als er een probleem rondom een klant ontstaat dan wordt dit binnen het team op elkaar afgeschoven. Dit komt de spontaniteit en vriendelijkheid van het team niet ten goede. Men is nors naar elkaar toe. Als Jan hier vragen over stelt krijgt hij ontwijkende antwoorden. Kortom, er speelt een structureel probleem in de samenwerking van het team en zo spreken we dan van een ‘cultuurprobleem’. Welke stappen kun je ondernemen om het cultuurprobleem op te lossen? Stap 1: richt je op de bron, niet op het resultaat In dit voorbeeld richt de ondernemer zich op het resultaat van de problemen. Slechte samenwerking, het afschuiven van problemen op elkaar, een gebrek aan spontaniteit, vriendelijkheid en het ontwijken van vragen zijn symptomen van een dieper liggend probleem. Het is logisch dat Jan last heeft van deze gevolgen, maar dat wil niet zeggen dat je een analyse kunt voorkomen. Mensen vertonen gedrag wat ze aangeleerd hebben. Blijkbaar is het lonend geworden om niet samen te werken, niet enthousiast te zijn en vragen te ontwijken. Daar kun je een oordeel over hebben, maar belangrijker is dat bekend wordt waarom het team van Jan zo functioneert. Lees ook: Wat is er nodig voor cultuurverandering binnen een organisatie? Stap 2: wat zijn er ervaringen tot op heden? Jan gaat op onderzoek uit, maar krijgt zelf geen antwoord op zijn vragen. Hij houdt het gevoel dat medewerkers hem niet vertellen waarom zij zo weinig samenwerking vertonen. Hij haalt een externe partij in de persoon van een gedragscoach erbij om onderzoek te doen. Hiermee wordt het belang van wenselijke antwoorden geven onderbroken. Onder voorbehoud van anonimiteit doen medewerkers hun verhaal. De ervaringen tot op heden luiden als volgt: Lees ook: Welke invloed heeft cultuur op individueel gedrag? Hoe slechte emotionele ontwikkeling de bedrijfscultuur beïnvloed In dit voorbeeld is de leidinggevende zo verstandig geweest om een onafhankelijke derde partij te betrekken. Veel organisaties laten deze kans onbenut. Zij blijven investeren in de symptomen van het probleem, maar brengen het probleem zelf niet in kaart. Zo komt het voor dat organisaties medewerkers eindeloos trainen, instrueren en coachen, maar verbetert de samenwerking niet. Dit komt doordat organisaties onvoldoende oog hebben voor hoe slechte emotionele ontwikkeling van medewerkers en de leiding de bedrijfscultuur beïnvloed.
5 redenen waarom corona maatregelen steeds slechter worden gevolgd
De pandemie is inmiddels ruim anderhalf jaar oud. Het draagvlak voor corona maatregelen lijkt steeds verder af te nemen. Een gedragsverandering is steeds moeilijker af te dwingen zo lijkt het. De maatregelen lijken namelijk steeds minder gevolgd te worden. Maar is dat niet logisch? Dit zijn 5 redenen waarom corona maatregelen steeds slechter worden gevolgd. De inhoud van maatregelen, lijkt voortdurend te variëren Een mens is gesteld op voorspelbare en consistente omstandigheden. Duidelijke spelregels helpen hierbij. Als je harder rijdt dan 107 km/uur op een 100 km/uur snelweg, dan krijg je een boete. In dit voorbeeld liggen de spelregels vast en voegt de samenleving zich daarnaar. In het geval van de corona maatregelen ontstaan er variaties op genomen maatregelen en wisselen de maatregelen voortdurend. Sommige ondernemingen mogen wel open en anderen niet. Welke ondernemingen dat zijn varieert. Waar deze variatie uit voortkomt is niet duidelijk. Soms houden we wel afstand van elkaar en op een ander moment is dat niet nodig. Het dragen van mondkapjes is soms wel verplicht, soms niet en waar dit verplicht wordt gesteld wisselt. De inhoud van de maatregelen lijkt voortdurend te variëren en dit kost niet alleen veel extra concentratie, maar komt ook de voorspelbaarheid van omstandigheden niet ten goede. Hoe dan wel? Het moment waarop maatregelen worden aangepast, lijkt willekeurig De tweede van 5 redenen waarom corona maatregelen steeds slechter worden gevolgd, heeft te maken met de persconferenties. Persconferenties lijken op willekeurige momenten belegd te worden en hebben altijd te maken met het nemen of beperken van maatregelen. Deze wisselende planning van persconferenties levert onvoorspelbare omstandigheden op en dit kost de mens extra energie. Het woord ‘persconferentie’ is door de associatie met ‘maatregelen’ voor velen inmiddels een beladen woord geworden. Soms worden er meerdere persconferenties binnen een week gehouden en het komt voor dat er maanden voorbij gaan zonder persconferentie. Dit geeft het beeld af dat er soms van week tot week, of zelfs van dag tot dag bepaald moet worden wat er staat te gebeuren. De samenleving krijgt daardoor een beeld dat de omgeving voortdurend kan wisselen en dit kan een gevoel van onvoorspelbaarheid en onveiligheid opleveren. Hoe dan wel? De onderbouwing waarop maatregelen worden gebaseerd, lijkt te variëren Wordt er bij maatregelen gestuurd op besmettingsaantallen, groepsimmuniteit, het aantal volle IC bedden of de R-waarde? Het is veel mensen niet duidelijk op welke uitgangspunten het beleid van de overheid wordt gevoerd. Daarnaast is er discussie over welke kengetallen nu leidend moeten zijn bij het nemen van maatregelen. Als een mens het idee krijgt dat de persoon die maatregelen afkondigt in zijn of haar onderbouwing varieert, dan is de kans kleiner dat de maatregelen worden begrepen. Daarnaast ontstaat er bij een wisselende onderbouwing een beeld dat ‘men het zelf ook niet weet‘. Een mens is op zoek naar consistentie en een betrouwbare bron. Hoe dan wel? Wat het effect is van specifieke maatregelen, blijft onduidelijk Zo gedetailleerd als maatregelen soms worden uitgewerkt, zo grof blijft de benaming van succes. We hebben ‘weinig’ of ‘veel’ besmettingen en er liggen ‘weinig’ of ‘veel’ mensen in het ziekenhuis. Waar specifieke maatregelen toe leiden, blijft onduidelijk. Heeft het nu wel of geen effect als ik mijn mondkapje in de supermarkt draag? Had die avondklok nut? Leidt het verbieden van evenementen echt tot goede resultaten? De mens is gesteld op specifieke feedback als we een complexe handeling verrichten. Bij een rijexamen krijg je specifiek te horen op welke onderdelen je het goed en nog niet goed deed. Het effect van hetgeen je doet wordt zo duidelijk. Tot nu toe blijft onduidelijk welk effect specifieke maatregelen sorteren, waardoor de mens niet weet waar hij wel of niet goed aan doet. Hoe dan wel? De rechtvaardigheid van maatregelen staat voortdurend ter discussie Variatie op de inhoud van de maatregelen, de onvoorspelbare timing, de variabele onderbouwing en het gebrek aan feedback over de effectiviteit van maatregelen geeft veel voeding aan discussie. De laatste van de 5 redenen waarom corona maatregelen steeds minder effectief worden is misschien wel de meest wezenlijke. Als een mens ergens extra gevoelig voor blijkt te zijn, dan is het wel een rechtvaardige behandeling. Met alle variatie rondom maatregelen is hangt voortdurend de vraag of een maatregel nu wel ‘rechtvaardig’ is. Een gebrek aan rechtvaardigheid drukt de knoppen diep in bij de mens. Daarmee is het bijvoorbeeld goed voor te stellen dat horeca ondernemers er ‘helemaal klaar mee zijn‘. Dit waren de 5 redenen waarom – volgens de Gedragscoach – corona maatregelen steeds slechter worden gevolgd. Aanvullingen? Stuur even een berichtje >>
Coronavirus past zich sneller aan dan de mens zich aanpast
Het coronavirus past zich sneller aan dan de mens zich aanpast. Hoe komt dat? In dit artikel een praktische vergelijking tussen de twee. Een virus wil zich verspreiden, een mens wil overleven Een mens is een organisme, een virus is dat niet. De functie van het gedrag van het virus is het verspreiden van zichzelf. Groei. Een mens is bezig met overleven als organisme en daar is het gedrag op ingesteld. Behoud. Het verschil tussen de twee is dat een virus zich aanpast zodat het optimaal bij de omgeving past. Daarmee wordt het als virus namelijk sneller overdraagbaar. Een mens is bezig met het zich verhouden tot de omgeving, maar kan zich fysiek maar zeer beperkt aanpassen. Waar een individueel mens is geprogrammeerd op zelfbehoud, is een virus geprogrammeerd om de eigen aanwezigheid zo snel mogelijk te vergroten. Het belang van een virus om zo snel mogelijk tot een goede ‘fit’ te komen met de omgeving stelt de mens voor een probleem. Het virus vindt zichzelf namelijk steeds opnieuw uit terwijl de mens nog op adem moet komen van de vorige versie. Het coronavirus past zich dus sneller aan dan de mens zich aanpast. De mens functioneert individueel, het virus wereldwijd Met behulp van ratio en rede is de mens via taal aangeleerd iets te vinden van zichzelf ten opzichte van de omgeving. Door middel van geperste lucht via de stembanden wisselen we die meningen uit. Dit noemen we taal. We hebben hierdoor allemaal een mening. In het geval van de coronapandemie raakt het individu verstrengeld in discussies over de zin en onzin van een virus, nut en noodzaak van vaccinatie en moet de mens grip krijgen op emoties zoals angst. Het perspectief van de mens is daarmee in eerste instantie individueel. Vervolgens gaan we op zoek naar mensen die dezelfde mening hebben om daarmee af te stemmen. We vormen groepen, die ingedeeld worden via taal. Daarmee kunnen we wijzen op elkaar. Een abstractie niveau hoger zitten we op de arbitraire grenzen van een land, waar de ‘bevolking’ van zo’n land ‘samen’ probeert corona onder controle te krijgen. Perceptie Hiermee zit de mens gevangen in de perceptie dat we op individueel niveau, in groepen en binnen landsgrenzen iets te vinden hebben van het virus. Het virus zelf is eenvoudiger van opzet. Het virus heeft geen taal, dus geen mening en geen persona of ego. Het is niet bezig met een verwerkingsproces, is niet in dialoog met zichzelf en niet gevangen in beeldvorming over wat het is of waar het recht op heeft. Het virus functioneert wereldwijd en maakt gebruik van de rails die de mens heeft gelegd. Zoals de mens zich beweegt over de planeet, zo verspreid het virus zichzelf. Aangezien we al een aantal eeuwen een verbonden wereld hebben, kan het virus zich wereldwijd verspreiden. Het doet daarmee alleen wat het moet doen: zichzelf aanpassen om zo snel en effectief mogelijk te mobiliseren. Het virus kiest de meest opportune plek uit om zich door te ontwikkelen, zoals in Afrika nu met het omicronvirus gebeurd is. Coronavirus past zich sneller aan dan de mens zich aanpast De mens is altijd een spanningsveld tussen wat het is geworden en wat de omgeving nu van haar verlangd. We zitten in een tijdperk waarin de mens zal moeten wennen aan het feit dat we niet bovenaan in de hiërarchie staan. We zijn er echter nog niet aan toe om dat met elkaar te verwerken, omdat we ons op dit moment vooral richten op onszelf. Het verschil van mening tussen mensen over wat er aan de hand is en wat er al dan niet gedaan zou moeten worden staat nu nog centraal. Het virus heeft ook met deze laatste mutatie nogmaals het signaal gegeven dat alleen een wereldwijde aanpak over het individu, groepen, landen en continenten heen iets uit zal gaan halen tegen dit wereldse virus.
Wat is het verschil tussen gevoel en emotie?
Wil jij je gevoel en emotie beter leren kennen? Als je begrijpt hoe gevoel en emotie werkt, kun je de negatieve kanten ervan verkleinen. We leven iedere dag met onze eigen gevoelens, maar wist je dat emoties en gevoel verschillend werken? Wat is gevoel? Onze hersenen en ons zenuwstelsel geven feedback over hoe we als mens een bepaalde toestand ervaren. Deze feedback noemen we ‘gevoel’. Dit gevoel ontstaat via neurale patronen in ons lichaam. Deze worden vervolgens vertaal in mentale beelden en patronen. Iets voelt ‘goed’ of ‘niet goed’. Gevoel is daarmee vooral een vorm van feedback over hoe we dingen om ons heen ervaren. Het helpt de mens om de wereld om zich heen te begrijpen en daar doorheen te bewegen. Bij het beter leren kennen van gevoel is het wel heel belangrijk dat je je realiseert dat gevoel subjectief is. Wat jij voelt, hoeft een ander niet te voelen. Wat zijn emoties? Emoties zijn gevoelens op anabolen steroïden. Gevoel geeft vaak inwendige feedback die mensen voor zichzelf houden. Emoties zijn vaak zichtbaar voor de buitenomgeving en zijn af te lezen of te horen van de ander. De vier basale emoties zijn blijdschap, angst, boosheid en verdriet. Ook emoties zijn een vorm van feedback. Bij emoties wordt echter het limbische ‘vecht of vlucht’ systeem geactiveerd. Emoties hebben daarmee meer met overleving te maken dan gevoel dat heeft. Daarmee zijn emoties de krachtige versie van gevoel. Ook bij het leren kennen van emoties geldt dat dit subjectieve ervaringen zijn. Waar jij boos om wordt, hoeft voor een ander niet zo te zijn. Wat is het nut van gevoel en emotie? Zowel gevoel als emotie zijn voor de mens belangrijke vormen van feedback. Gevoel en emotie hebben een signaal functie. Past iets bij ons of past het niet? Over de eeuwen en millennia heen hebben emoties en gevoel ons in zekere mate beschermd tegen (levens)gevaar. Sensitief zijn voor de omgeving kon vroeger het verschil tussen leven en dood betekenen. Alhoewel de mens in de Westerse wereld inmiddels niet meer hoeft te vrezen voor het eigen voortbestaan, zijn de hersenen daar nog niet aangewend. Sommige mensen navigeren met (zeer) veel gevoel en emotie door het leven. Het lastige daarbij is dat emoties en gevoel subjectief zijn. Wat goed voelt is een persoonlijke aangelegenheid. Het is niet op feiten gebaseerd. Toch zijn er mensen die gevoel zeer serieus nemen. Zij hebben hier soms ook een personage omheen gebouwd, met een woord zoals ‘gevoelsmens’. Heb jij je emoties onder controle? De manier waarop een mens ervaart of iets wel of niet past, zie je terug in het gedrag. Sommige mensen zijn in staat om hun gevoel en emoties onder controle te houden. Anderen kunnen dat niet. De mate waarin je grip hebt op je emotie, wordt emotionele regulatie genoemd. Er zijn mensen die hun emoties niet onder controle hebben, niet ‘reguleren’. Het lastige voor emotionele mensen is dat zij voor hun buitenomgeving vaak onvoorspelbaar worden. Wanneer de ander emotioneel wordt valt namelijk vaak niet goed te voorspellen. De onvoorspelbaarheid van mensen die hun emotie de vrije loop laten is vaak groot. Dit maakt emotionele mensen vaak moeilijke collega’s, ingewikkelde partners en onveilige ouders. Nu we weten hoe het zit met gevoel en emotie, gaan we over naar de belangrijkste vraag. Wat is het verschil tussen gevoel en emotie? Wat is het verschil tussen gevoel en emotie? Het grootste verschil tussen gevoel en emotie is dat de één voor duurzame kwaliteit van leven kan zorgen en de ander voor een veel hobbeliger bestaan. Via gevoel wordt gaandeweg duidelijk hoe je het beste kunt leven. Het beste gevoel dat je kunt ervaren, is geluksgevoel. Gevoelens vertellen iets over wat goed en wat fout is. De kracht van gevoel is veel minder dan emotie, maar gevoel is wel altijd aanwezig als je er de ruimte aan geeft. Met gevoel communiceren kan ertoe leiden dat de ander zich empathies behandeld voelt. Bij gevoel horen langetermijn ervaringen zoals liefde, geluk, verbitterdheid, gevoelens van wrok, depressie en tevredenheid. Niet ieder mens is in staat zijn of haar gevoel goed aan te spreken. Soms is dit ver weggestopt en is het proces juist dat hun gevoel moeten leren kennen. Met emotie gaat het leven met veel meer pieken en dalen gepaard. Emoties gaan over ‘veilig’ of ‘niet veilig’. Goed of fout. Emoties werken daardoor heel absoluut. Emoties zorgen ervoor dat een mens meer gericht is op de buitenwereld, dan op het innerlijke. Heel zichtbare emoties zijn die van frustratie of irritatie. De kracht waarmee emoties verschijnen is krachtiger dan bij gevoel. Emoties zijn er vaak onmiddellijk en het is direct veel. Ze zijn daarmee intens, maar tijdelijk. Mensen die emotioneel zijn, zijn veel energie hieraan kwijt. Voorbeelden van emoties zijn blijdschap, angst, woede, lust, enthousiasme en verdriet. Mag jij grip op emoties verwachten van de ander? In mijn coachingspraktijk kom ik als Gedragscoach vaak in aanraking met gevoel en vooral emoties van anderen. Of juist een gebrek daaraan. Als jij bij een ander graag ander gedrag en gedragsverandering ziet, dan stuit je in eerste instantie vaak op weerstand. Deze weerstand wordt dikwijls via emotie geuit. Dit is logisch, maar niet heel professioneel. Op een werkplek mag jij bij anderen grip verwachten op emoties. Toch is emotionele regulatie op veel werkplekken lang niet gebruikelijk. In trajecten waarin ik gevraagd wordt om te begeleiden bij een cultuurverandering kom ik vaak een sfeer tegen waarin het gebruikelijk is om negatieve emoties alle ruimte te geven. De eerste stap in het veranderen van gedrag is in zo’n geval educatie. Nee, het is niet normaal dat er emotioneel gereageerd wordt op elkaar. Ook al ben je dat misschien wel zo gewend. Wat kun jij met gevoel en emotie? We hebben allemaal onze eigen gevoelens bij het belang van emotie en gevoel. Sommige mensen nemen met kracht afstand van iedere vorm van emotie, omdat zij hier slechte ervaringen mee hebben. Zij proberen dingen vooral verstandelijk te benaderen. De vraag is wel of met het voorkomen van iedere emotie, je ook niet jezelf berooft van een goed gevoelsleven. Het is
Cultuurverandering of cultuuromslag nodig? Begin bij groepsgedrag
Als organisaties last hebben van de cultuur van een team, een afdeling of een filiaal dan is vaak de vraag hoé je tot een cultuurverandering kunt komen. Cultuurverandering of cultuuromslag nodig? Begin bij groepsgedrag en ervaar de onlogica ervan. Wat is een cultuurverandering? Een cultuurverandering is een proces waarbij de manier waarop mensen zich tot elkaar verhouden en samenwerken verandert. De geschreven en ongeschreven regels die tussen mensen in staan, zijn bepalend voor de cultuur van een organisatie. Het is niet eenvoudig om tot een cultuuromslag te komen, omdat het niet eenvoudig is om de samenwerking tussen mensen te veranderen. Met een cultuurverandering stel je in feite dat je begrijpt hoe je de samenwerking tussen mensen kunt beïnvloeden. Daarom is mijn stelling als Gedragscoach: ‘Cultuurverandering of cultuuromslag nodig? Begin bij groepsgedrag‘. Lees ook: Wat is er nodig voor cultuurverandering binnen een organisatie? Hoe werkt een groep mensen? Hoe verander je het mechanisme van een groep? Door te begrijpen hoe een groep tot stand komt en hoe zij functioneren samen. Onderstaand filmpje met als titel ‘Ook jij bent een kuddedier (ook al denk je van niet), laat leert ons een aantal belangrijke lessen over hoe een groep werkt. Door middel van dit filmpje worden er een aantal belangrijke onbewuste en irrationele waarheden onthuld over waarom we in groepen doen wat we doen. Mensen stappen in zonder dat zij weten waarom We zijn van nature aangetrokken tot de groep. Zonder dat we precies begrijpen waarom we mensen volgen, volgen we mensen. Dit is in organisaties ook het geval. Bij de cultuurtrajecten die ik begeleid wordt duidelijk dat lang niet altijd duidelijk is waarom medewerkers met elkaar optrekken. Hierdoor komt het voor dat groepen medewerkers zich tot elkaar zijn gaan verhouden, ondanks dat dit negatieve gevolgen heeft voor de organisatie, nieuwe collega’s of de klant. We vragen ons niet af wat er van ons verlangd wordt Tijdens de samenwerking worden er doorgaans weinig vragen gesteld over waarom we de dingen doen die we doen. Zeker als iemand voorbeeld gedrag vertoont, zijn we geneigd om dit klakkeloos te volgen. Als het voorbeeldgedrag een slecht voorbeeld betreft, dan nog zal het dikwijls worden opgevolgd. Simpelweg omdat dit hetgeen is wat de groep blijkbaar van de medewerker verwacht. Onze individuele mening, verschilt van die van de groep In het filmpje hierboven wordt duidelijk dat als de individuele mening los van de groep gevraagd wordt over het dragen van een petje, dit verschilt van de mening bij groepsdruk. Erbij willen horen is een krachtiger drijfveer dan wat ik er als individu van vindt. Dit mechanisme zorgt ervoor dat bijvoorbeeld nieuw aangestelde medewerkers vrij snel mee beginnen te praten met de verhaallijn van een team. Dit overigens vaak tot de verbazing van leidinggevenden. Cultuuromslag nodig? Begin bij het gedrag van de groep Heb je een gedragsverandering van medewerkers nodig of ben je op zoek naar een cultuuromslag? Investeer dan in kennis over het gedrag van de groep. Als je het mechanisme van mensen begrijpt, kun je interveniëren. De Gedragscoach ondersteunt organisaties bij (complexe) cultuurvraagstukken. Lees ook ons introductie artikel over gedrag
Hoe word je gelukkig?
Hoe word je gelukkig? Wat is geluk? Wat is bepalend voor een gevoel van geluk? In dit artikel ga ik als Gedragscoach op een praktische manier in op deze vraag. Ik probeer een aantal aannames die er zijn over geluk weg te nemen en ga in hoe je (verder) kunt bouwen aan je eigen geluk. Wat is geluk? Geluk is een duurzaam positief gevoel. Dit gevoel wordt veroorzaakt doordat de hersenen dopamine, serotonine, oxytocine and endorfine aanmaken. Deze hormonen wordt aangemaakt als je op een positieve manier naar jezelf en naar je omstandigheden kijkt. Wat je ervaart bij de dingen die je doet zijn hierbij van belang. Geluk is daarmee een ‘toestand’ waarin je je als mens kunt bevinden. Gevoelens van geluk zijn net als bij een negatief gevoel, een situatie die zichzelf kan versterken. Met een gevoel van geluk bouw je verder aan meer geluk. Lees ook: Negatieve emoties loslaten? Met deze aanpak blijf je er niet in hangen De aanleg voor geluk blijkt grotendeels aangeboren Een belangrijke aanname die we doen over geluk, is dat het voor iedereen maakbaar is. Via taal merk je dit onder meer als mensen praten over hoe je gelukkig ‘wordt’ of gelukkig ‘bent’. Geluk blijkt daarmee een status te zijn die je kunt bereiken en af kunt dwingen. Dit blijkt niet het geval te zijn. Je hebt als mens vanaf je geboorte een bepaalde aanleg voor geluk meegekregen. Dit heeft onder meer te maken met hoe jouw hersenen functioneren en hoe jouw hormoonhuishouding in elkaar zit. Of jij in staat bent om geluk te ervaren, is voor de helft (!) door aanleg vooraf bepaald. De kans op geluk verschilt voor de één dus wezenlijk dan voor een ander. Leestip: The how of hapiness Geluk is een gevoel, geen emotie Een ander belangrijk uitgangspunt om gelukkig te kunnen worden is dat je je realiseert dat geluk een duurzaam goed gevoel is. Het verschilt daarmee van emoties, die kort duren en heftig zijn. Sommige mensen staan af van hun gevoel, doordat ze via hun emoties navigeren door het leven. Blijdschap, angst, boosheid en verdriet zijn vormen van emotie. De laatste drie kosten veel energie en staan een zachtzinnige aanpak van jezelf in de weg. Mensen die vaak te maken hebben met emotie, komen slecht bij gevoel uit. Dit komt omdat emoties van de hersenen meer prioriteit krijgen dan gevoel. Dat komt omdat emoties te maken hebben met overleving. ‘Veilig’ of ‘niet veilig’. ‘Goed’ of ‘fout’ is emotie taal. Wil je je (duurzaam) goed voelen, dan moet je afstand te nemen van je (plotselinge) emoties en ruimte gaan maken voor duurzaam gevoel. Lees ook: Wat is het verschil tussen gevoel en emotie? Hoe kom je af van negatieve emoties? Als geluk wordt belemmerd door negatieve emoties zoals angst, boosheid en verdriet, hoe kom je daar dan vanaf? Zoals gezegd voegen de hersenen zich naar de manier waarop jij naar de wereld kijkt. Beleef jij jezelf en de wereld om je heen positief dan maak je positieve stoffen aan in het hoofd. Denk je dat de wereld een negatieve plek is en geloof dat je dat er iets met je mis is, dan trek je negatieve sporen in je hoofd. Als jij ervaart dat andere mensen het op je voorzien hebben, je iets af willen nemen of bedreigen, dan word je daar (logischerwijs) emotioneel van. Die emoties vertroebelen de wereld om je heen. Wil je werken aan geluk, dan is het belangrijk dat je negativiteit en stemmingswisselingen voorkomt. Dit bereik je door anders naar de wereld te (gaan) kijken. De meeste mensen hebben hier logischerwijs hulp bij nodig. Het is namelijk niet eenvoudig te zien wat je nog niet ziet. Lees ook: Wie ik ben geworden? Ik ben wat ik om mij heen dénk te zien Wat bepaalt geluk? Samengevat hangt geluk af van jouw aanleg en hoe je op dit moment naar jezelf en de wereld om je heen kijkt. Navigeer jij op gevoel, of laat je je overvallen door emoties? In het laatste geval is het erg lastig om te bouwen aan geluk, omdat emoties gevoel wegdrukken. Aangezien geluk een gevoel is moet het de ruimte kunnen krijgen om zich te ontwikkelen. Grip krijgen op je emoties om vervolgens te kunnen vertrouwen op een positief gevoel over jezelf en over de wereld om je heen is een belangrijke aanpak. Wil je alvast oefenen met meer gevoel ontwikkelen? Dat kan. Meditatie kan helpen om minder impulsief – dus emotioneel – te reageren. Daarnaast leert meditatie je ook om bewust dankbaar te zijn voor de dingen om je heen. Als jij positieve dingen om je heen ziet, dan volgen je hersenen vanzelf. Heb je hulp nodig bij het komen tot gevoel en afstand nemen van negatieve emotie? Neem dan contact op >>
Proberen te ontsnappen is logisch, maar vervelend gedrag
Als je goed oplet, kom je ze dagelijks tegen. Mensen die uitstelgedrag vertonen omdat ze liever iets niet doen wat ze zouden moeten doen. Proberen te ontsnappen is weliswaar logisch, maar vervelend gedrag. Voor de ander. Want die zit vaak met de gevolgen van jouw uitstelgedrag. Ieder gedrag is logisch Ieder gedrag is logisch, voor degene die het gedrag laat zien. Ook uitstelgedrag is logisch. Dat komt omdat bepaalde dingen die we zouden moeten doen of behoren te doen niet altijd prettig zijn om aan te pakken. Proberen te ontsnappen aan iets vervelends is heel natuurlijk. Uitstellen is een veelgebruikte aanpak om te kunnen ontsnappen. Door uit te stellen hoop je dat iets (op termijn) verdwijnt. Lees ook: Ieder gedrag is logisch. Voor degene die het gedrag laat zien. Ontsnappen is een vorm van vermijden Als we kijken naar waarom de mens doet wat hij doet, hebben we het al vaker gehad over de vier redenen voor gedrag. Proberen te ontsnappen aan iets vervelends is een vorm van vermijden. De mens heeft de aangeboren neiging om energie te besparen en de weg van de minste weerstand hoort daarbij. Proberen te ontsnappen is dus logisch en heel natuurlijk gedrag. Maar het is ook vervelend gedrag. Voor de omgeving. De gevolgen van proberen te ontsnappen Het proberen te ontsnappen van de één, heeft vaak negatieve gevolgen voor de ander. Uitstelgedrag heeft vervelende gevolgen voor de omgeving, omdat de omgeving erop rekent dat de ander iets zal gaan doen wat uiteindelijk niet zo blijkt te zijn. Daar komt de omgeving echter pas vertraagd achter. De handelingsverlegenheid van de persoon die probeert te ontsnappen aan zijn / haar verantwoordelijkheid is niet goed zichtbaar. Niet handelen is immers ‘geen’ gedrag en dat zie je niet goed. Voorbeelden van ontsnappingspogingen met negatieve gevolgen In deze voorbeelden doet de ander vooral iets níet. Dit maakt uitstelgedrag heel effectief voor degene die het laat zien. Je wordt er vaak niet op aangesproken omdat de ander heel actief op moet letten wat je níet doet. Terwijl we als mens juist geprogrammeerd zijn om te kijken naar wat we wél zien. Lees ook: Wie ik ben geworden? Ik ben wat ik om mij heen dénk te zien Hoe verklaart de persoon die ontsnapt, de ontsnapping? Als ieder gedrag logisch is voor degene die het vertoont, dan is uitstelgedrag logisch voor degene die probeert te ontsnappen. Hoe verklaart de persoon die ontsnapt, voor zichzelf de ontsnapping? Er moet een logische verklaring zijn waarom de persoon met uitstelgedrag er ‘nog niet aan toegekomen is om…’. Die verklaring blijkt er ook altijd te zijn, áls je actief luistert. Als je goed oplet en leert luisteren naar mensen die vermijden, dan hoor je altijd een eigen verklaring van het waarom er uitgesteld wordt. Het redeneren naar je eigen gelijk is een aangeboren neiging die mensen hebben. Ook mensen met uitstelgedrag weten heel goed te verklaren waarom ze vinden dat ze kunnen vermijden en ontsnappen. Geoefende vermijders zijn virtuozen in ontsnappen en vermijden. Laten we de voorbeelden van hierboven nog eens erbij halen. Voorbeelden van ontsnappingspogingen + een eigen verklaring Wat in deze pogingen om te ontsnappen opvalt is dat de voorbeelden allemaal uitgaan van de ‘ik’ van de vermijder. Mensen die ontsnappen en vermijden redeneren vaak vanuit zichzelf en niet vanuit de ander. Dat is logisch, want als je vanuit de ander zou redeneren zou je niet vermijden. Een belangrijk aspect van uitstelgedrag is dan ook dat iemand vermijdt, omdat hij / zij de eigen wensen centraal stelt. Zoals je je kunt voorstellen heeft dit negatieve gevolgen voor de samenwerking met de omgeving. Samengevat: proberen te ontsnappen is logisch, maar vervelend gedrag voor de omgeving. Lees ook: De mens stelt zijn eigen beleving centraal. Welke gevolgen heeft dat?
Wat levert negatieve emoties onder controle krijgen je op?
De voordelen van grip op emoties zijn enorm. Als je in staat bent om snel afscheid te nemen van negatieve emoties biedt dit veel praktische voordelen. In dit artikel gaan we hier nader op in. Wat levert negatieve emoties onder controle krijgen je op? Waar komen negatieve emoties vandaan? Emoties zijn gevoelens op anabolen steroïden. De vier basis emoties zijn blijdschap, angst, boosheid en verdriet. Emoties zijn bedoeld als kortdurend feedback mechanisme. Ze geven een stevig signaal of jij iets wel of niet prettig vindt. Het doel van emoties heeft te maken met het bepalen of je veilig bent of aangevallen wordt. Emoties activeren jouw limbische ‘vecht’ of ‘vlucht’ systeem. Dit is één van de oudste delen van de hersenen. Op het eerste gezicht zou je misschien denken dat jezelf verdedigen handig is. Het probleem is dat jouw negatieve emoties ook aanspringen als je niet écht bedreigd wordt, maar je dénkt dat je bedreigd wordt. Lees ook: Wat is het verschil tussen gevoel en emotie? Welke gevolgen hebben negatieve emoties? Negatieve emoties geven een vertekend beeld van de wereld. De wereld valt door negatieve emoties eenvoudigweg uiteen in ‘goed’ en ‘fout’, ‘vriend’ en ‘vijand’, ‘vertrouwen’ en ‘wantrouwen’, ‘wij’ en ‘zij’. Overzichtelijk? Zeker. Draagt het bij aan geluk? Absoluut niet. Met negatieve emoties keer je in jezelf en sta je klaar om jezelf te verdedigen. Je wordt teruggeworpen op een heel fundamentele drijfveer, namelijk die van overleving. Mensen die structureel angst, boosheid of verdriet ervaren, zijn hier veel energie aan kwijt. Het goede nieuws is dat je negatieve emoties onder controle kunt krijgen. Wat levert dit op? Lees ook: Hoe word je gelukkig? Wat levert negativiteit onder controle krijgen je op? Zoals gezegd nemen emoties jouw manier waarop je naar de wereld kijkt over. Je bent minder goed in staat om logisch na te denken en feiten te checken. Je vervalt sneller in voorbarige oordeelsvorming. Daarnaast betrek je de wereld om je heen ook sneller op jezelf. Mensen in je omgeving hebben het op jou voorzien en overschrijden jouw normen en waarden. Dit leidt tot frustratie en het komt dan ook regelmatig voor dat iemand op zoek is naar vergelding als een gevolg hiervan. Negatieve emoties vertellen je dat jou iets wordt aangedaan. De vraag is of dat ook feitelijk zo is. De voordelen van emotionele regulatie Grip krijgen op je emoties is onderdeel van volwassen worden. Of iemand daar goed aan toegekomen is, verschilt van mens tot mens. De voordelen van emotionele regulatie zijn groot. Wat levert negatieve emoties onder controle krijgen je op? Lees ook: Wat is het verschil tussen gevoel en emotie? Hoe krijg je negatieve emoties onder controle? Je krijgt negatieve emoties sneller onder controle als je ervaart dat het niet zoveel nut heeft om je emotioneel te gedragen. Wil je een gedragsverandering? Let de aankomende periode bij jezelf eens op wat er gebeurt als je negatieve emoties hebt. Kun je logisch nadenken op zo’n moment? Brengt het je ergens? Welk nut hebben ze nu eigenlijk, die negatieve emoties? Als je doorkrijgt dat negatieve emoties er wel zijn, maar dat je er zo snel mogelijk vanaf moet ben je op de goede weg. Heb je last van negatieve emoties? Laat ze zo snel mogelijk uitrazen zonder dat iemand het door heeft. Slaap er vervolgens een nacht over en ga de dag erna aan de slag. Waar kwam de negatieve feedback die emotie heet vandaan? Wat zijn de feiten? Wat gebeurde er nu precies? Is er wat tegen te doen? En wat is je gevoel, in plaats van je emotie? Het zijn de eerste stappen in het nemen van regie over negatieve emoties.
Met wat voor collega werk jij samen? Dit is onze checklist
Collega’s heb je niet voor het uitkiezen. Althans, meestal niet. Het samenwerken met mensen die je in eerste instantie niet goed kent is niet altijd eenvoudig. Dat komt omdat gedrag zich pas gaandeweg echt openbaart. En dan moet je nog goed opletten ook. Met wat voor collega werk jij samen? Dit is onze checklist. Check: op de relatie of op de inhoud? Grofweg vallen mensen uiteen in twee typen als het op samenwerken aan komt. De één is vooral bezig met het smeden van relaties en de ander is vooral bezig met de inhoud. Zoals je misschien begrijpt zijn dit twee heel verschillende aanvliegroutes. Een persoon die georiënteerd is op relaties, concentreert zich met name op de positie binnen een groep of organisatie. Dit komt voort uit een behoefte aan veiligheid. ‘Wanneer doe ik het goed’? Positiebepaling, hiërarchie, verbindingen leggen, bondjes smeden en ontdekken wie welke rol heeft staat hierbij centraal. Collega’s die op de inhoud actief zijn, hebben ‘veilig’ en ‘onveilig’ veel minder in hun scope zitten. Zij zijn bezig met de inhoud van de opdracht. Het relationele staat hierbij op een tweede plaats. Het aangaan van relaties heeft tot doel om tot de inhoud te komen. Waar de één dus bezig is met het hebben van relaties voor de relaties, is de ander actief met de inhoud en heeft daar relaties voor nodig. Hoe kom je hier achter? Hoe kom je er nu achter of je te maken hebt met collega’s die doel georiënteerd zijn, of relatie georiënteerd zijn? Het meest verstandige wat je kunt doen is het stellen van een vraag aan de groep. Welke vraag is dat? Een belangrijke spelregel in de gedragswetenschap is deze formule: Prestatie = Gedrag + Resultaat Wil je weten welk gedrag gepast en ongepast is binnen een groep? Dan zal je erachter moeten komen welke Prestatie en welk Resultaat behaald moet worden. Als er al zoiets is als een Prestatie en Resultaat binnen jouw groep. Het komt voor dat de groep helemaal geen Resultaat nastreeft en dat die vraag grotendeels beantwoord blijft. Ook komt het voor dat je de eerste bent die zo’n vraag stelt. Check: ‘vermijden’ of ‘concrete doelen nastreven’? Een andere belangrijk element om te bepalen hoe jouw collega’s zich gedragen is het achterhalen van de functie van het gedrag. Op deze website kun je uitvoerig lezen over de vier redenen waarom mensen zich gedragen. Twee van die vier redenen zijn heel concreet waar te nemen mits je heel scherp oplet. Hoe kom je hier achter? Observeren, observeren en observeren is hetgeen wat je vooral moet doen. Welke taal gebruiken mensen? Hoe concreet krijg je antwoord op een vraag? Krijg je überhaupt antwoorden? Bij vermijden is het van belang dat je leert zien wat er niet gebeurt. Bij concrete doelen is het vrij zichtbaar wat er wel of niet gebeurd. Dat wil overigens niet zeggen dat iemand een concreet doel heeft dat ook bij de werkgever of collega’s past. Ik kan als concreet doel hebben om promotie te maken over de rug van een collega heen. Met wat voor collega werk jij samen? ‘Samenwerken’ is een containerbegrip waar we allemaal iets anders onder verstaan. Gezellig bijpraten de hele dag wordt door sommigen gezien als fijn samenwerken. Aan een fabricageband elkaar een dag niet spreken om auto’s in elkaar te zetten kan ook gezien worden als samenwerken. Wat streef jij na? Wat voor behoefte heeft jouw collega? Besef dat ieder gedrag logisch is, voor degene die het vertoont. Aan jou om te achterhalen welke redenen jouw collega heeft om zich zo te gedragen als hij of zij doet. Lees ook: Ieder gedrag is logisch. Voor degene die het gedrag laat zien.
Opleiding voor gedragsverandering OBM: wat brengt het je?
Er zijn een aantal opleidingen beschikbaar die zich concentreren op gedrag en gedragsverandering. De Gedragscoach heeft meerdere van deze opleidingen gedaan en kan uit eigen (praktijk)ervaring putten inmiddels. Eén van de beschikbare opleidingen voor gedragsverandering is die van Organizational Behavior Management (OBM). Wat brengt de opleiding voor gedragsverandering OBM je precies? Welke perspectieven zijn er op gedragsverandering? Als je een opleiding gaat kiezen voor gedragsverandering, is het belangrijk dat je je realiseert dat de wetenschap het (nog) niet eens is over welke stroming het meest effectief is. Deze wetenschappen zijn het soms zeer nadrukkelijk oneens met elkaar. Dit maakt het kiezen van een opleiding tot gedragsverandering niet eenvoudig. Grofweg zijn er vier stromingen die betrekking hebben op hoe gedrag tot stand komt. Vooral gedragsanalyse en de sociale psychologie nemen het tegen elkaar op. Dat komt omdat ze een totaal verschillend vertrekpunt hanteren. Bij jouw keuze voor een opleiding tot gedragsveranderaar is het belangrijk dat je navraag doet over de wetenschap waarop de studie gebaseerd is. Onderzoek naar gedragsverandering is steeds vaker ‘toegepast’ Voordat we ingaan op de opleiding van OBM, nog even dit. Wat opvalt is dat de gedragswetenschap steeds vaker ‘toegepast’ onderzoek doet en met een praktische aanpak komt. Dit zie je bijvoorbeeld terug in een titel zoals ‘toegepaste sociale psychologie’. Het doel om een probleem met gedrag praktisch op te lossen komt steeds vaker centraal te staan. Het ontwikkelen van manieren om de wetenschap in de praktijk toe te passen, noem je ‘toegepaste wetenschap’. De sociale psychologie is de laatste decennia steeds ‘toegepaster’ geworden. Als we kijken naar de wetenschap van de gedragsanalyse valt op dat deze juist alleen maar praktisch is geweest. De OBM opleiding is gebaseerd op de wetenschap van de gedragsanalyse. Lees ook: Sociale psychologie en gedragsverandering: het wordt steeds concreter Opleiding voor gedragsverandering OBM De opleiding voor gedragsverandering OBM (Organizational Behavior Management) is gebaseerd op de toegepaste gedragsanalyse. Deze stroming heet ‘Applied Behavior Analysis’ en biedt een schat aan praktische inzichten over gedrag. De grondlegger van deze wetenschap is B.F. Skinner. Uit decennia lang onderzoek is een praktische aanpak voor gedragsverandering ontstaan. Deze aanpak is OBM (Organizational Behavior Management) en de grondlegger van deze aanpak is Aubrey Daniels. De OBM opleiding is een heel praktische opleiding die ingaat op hoe je gedrag kunt veranderen via stappenplan. Voordat we verder ingaan op de OBM opleiding en het protocol dat hierbij hoort, eerst nog wat mooie inzichten die de gedragsanalyse ons gebracht heeft. Opbrengst uit de toegepaste gedragsanalyse Als gedragscoach put ik uit verschillende wetenschappelijke stromingen. In de praktijk benut ik echter wel vooral elementen uit de toegepaste gedragswetenschap merk ik. Dat komt omdat het heel concreet wordt en onvermijdelijk is in zijn conclusies. Anders gezegd, ik kan het na jaren inzet niet weerleggen. Een paar voorbeelden uit de gedragsanalyse die de OBM opleiding direct of indirect raken. Wat is een mens nu eigenlijk? De gedragsanalyse maakt het heel praktisch. Het gedrag van een mens wordt volledig bepaald door de optelsom van (1) aanleg, (2) ervaringen tussen geboorte en vandaag en (3) de omgeving van dit moment. Meer uitleg lees je in deze long read; Waar komt gedrag vandaan? Er zijn slechts vier motieven voor gedrag. Slechts vier redenen waarom we ons gedragen. Het is zó overzichtelijk, maar in de praktijk toch lastig om te doorzien met welke drijfveer je te maken hebt. Wel eenvoudig, niet gemakkelijk dus. Lees hier verder; Hoe komt gedrag tot stand? Hoe werkt gedrag nu eigenlijk in de praktijk? Elk gedrag heeft een kop en een staart. Dit geeft aanknopingspunten voor het beïnvloeden van gedrag. De gedragsanalyse zoekt het in de staart. De sociale psychologie vooral in de kop. Lees verder; Ieder (!) gedrag is logisch Want ieder gedrag heeft een motief. Ook al ken jij het motief van de ander of zelfs jezelf nog niet, het motief is er wel. Als je dit zou geloven dan heeft meningsvorming over een ander niet zoveel nut meer. Ga liever op onderzoek uit! In dit artikel meer hierover; Wie ben ik dan precies? De mens blijkt nogal kwetsbaar te zijn omdat de vorming zeer bepalend is. Daarnaast hebben we allemaal een aantal (dezelfde) aangeboren afwijkingen. We blijken uit te gaan van onze eigen waarneming, we blijken geïnteresseerd in dingen die bij ons passen en daarmee word ik uiteindelijk iemand die dénkt dingen te zien. Of dit ‘waar’ is, is nog maar zeer de vraag; Kunnen mensen veranderen? Ook op deze vraag geeft de gedragsanalyse antwoord. Mensen kunnen ander gedrag laten zien en worden daarmee misschien wel ‘iemand anders’. De praktische aanpak voor gedragsverandering ligt hierin verborgen. Als we de omgeving kunnen wijzigen, kunnen we gedrag veranderen. Tijd voor de stap naar OBM. Opleiding voor gedragsverandering OBM: wat brengt het je? De gedragsanalyse heeft het gedrag van de mens heel praktisch gemaakt. De OBM opleiding tot OBM practitioner doet hetzelfde. Je leert via een methodiek gedrag te analyseren en vervolgens te beïnvloeden via een planmatige aanpak. Bij de OBM opleiding leer je prestaties in kaart brengen, analyseren en meetbaar verbeteren. Wat de opleiding OBM je vooral brengt is begrip over gedrag. Dit is het meest wezenlijke dat ik als gedragscoach overgehouden heb aan deze opleiding. Je leert waarom mensen doen wat ze doen en hoe je dit kunt begrijpen. Nadat je dit begrijpt kun je ook nadenken over het beïnvloeden van gedrag. Lees ook: Meer grip op gedrag. Hoe bereik je dat?
